ทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก เกิดจากอะไร? อาการแบบไหนปกติ แบบไหนควรรีบพบแพทย์

ทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก เรื่องปกติหรือสัญญาณอันตราย?

ทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก หรือ ทำจมูกแล้วหายใจไม่ออก เป็นสิ่งที่สามารถพบได้จริง และยังเป็นในข้อกังวลที่หลายคนไม่กล้าเสริมจมูก เนื่องด้วยอาการโดยปกติแล้วในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด หลายคนจะมีความรู้สึกว่าหายใจไม่สะดวก หายใจติดขัด หรือจะรู้สึกว่ามีสิ่งอุดตันอยู่ภายในจมูก จนกลายเป็นความกังวลว่าการผ่าตัดเสริมจมูกในครั้งนี้มีปัญหาหรือไม่

ในความเป็นจริงแล้วอาการหายใจไม่สะดวกหลังเสริมจมูกนั้น สามารถแบ่งได้เป็นอาการปกติและไม่ปกติ เพราะอาจเป็นอาการที่สามารถเกิดขึ้นได้จากที่แผลผ่าตัดยังไม่หายตามปกติในช่วงพักฟื้น แต่ในบางกรณีก็อาจเป็นความผิดปกติได้ เนื่องจากของโครงสร้างภายในจมูกที่ได้รับการปรับเปลี่ยนหรือแก้ไข ซึ่งควรปรึกษาศัลยแพทย์ผู้ดูแลโดยเร็วหากปล่อยไว้อาจส่งผลต่อการหายใจในระยะยาว

บทความนี้ APS Clinic จะพามาทำความเข้าใจถึงสาเหตุของการทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก วิธีสังเกตอาการที่เป็นปกติ และไม่ปกติ อาการที่เมื่อเป็นแล้วควรรีบพบศัลยแพทย์ รวมถึงแนวทางการรักษาและการป้องกันเกี่ยวกับอาการที่เกิดขึ้น เพื่อช่วยให้ผู้ที่กำลังวางแผนให้การเสริมจมูกและช่วงพักฟื้นสามารถเข้าใจและดูแลตัวเองได้อย่างเหมาะสม 

ทำไมหลังทำจมูกโอเพ่นจึงรู้สึกหายใจไม่ออก?

การเสริมจมูกแบบโอเพ่น (Open Rhinoplasty) เป็นการทำจมูกด้วยเทคนิคเปิดแผลผ่าตัด ที่บริเวณฐานจมูกเพื่อให้ศัลยแพทย์ผู้ผ่าตัดสามารถมองเห็นโครงสร้างภายในจมูกได้อย่างชัดเจน ทุกส่วนทำให้สามารถทำการแก้ไขได้โดยละเอียด และประเมินการรักษาได้อย่างเหมาะสม  เทคนิคนี้เหมาะสำหรับการรักษา และแก้ไขโครงสร้างจมูกที่มีปัญหามากและมีความซับซ้อน โดยมักทำร่วมกับการใช้อุปกรณ์เสริม ทั้งจากธรรมชาติ และวัสดุสังเคราะห์ ทั้งการใช้กระดูกอ่อนซี่โครง กระดูกอ่อนหลังหู หรือในผู้ที่แก้จมูกหลายครั้ง

แม้เทคนิคนี้จะช่วยให้ศัลแพทย์สามารถปรับโครงสร้างจมูกได้อย่างละเอียดแล้วก็จริง แต่เนื่องจากเทคนิคโอเพ่นมีการผ่าตัดบริเวณเนื้อเยื่อโพรงจมูกภายในมากกว่าเทคนิคปิด จึงอาจทำให้เกิดอาการบวมของโพรงจมูกได้ โดยอาการนี้เองที่เป็นสาเหตุในการส่งผลให้คนไข้ผู้เข้ารับบริการรู้สึกหายใจไม่สะดวกในช่วงแรก

โดยปกติแล้วส่วนใหญ่ อาการบวมภายในโพรงจมูกจะค่อย ๆ ยุบตัวและดีขึ้นเมื่ออาการบวมลดลง

สาเหตุของการทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก

เยื่อบุโพรงจมูกบวมหลังผ่าตัด (เป็นพบได้บ่อยที่สุด)

อันดับหนึ่งของสาเหตุในการทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก คือเกิดอาการบวมของเยื่อบุภายในโพรงจมูกหลังจากการผ่าตัด

ซึ่งอาการที่พบในกรณีนี้ ได้แก่

• ไม่สามารถหายใจได้อย่างเต็มที่
• รู้สึกเหมือนจมูกตัน
• หายใจได้ทีละข้าง
• จะเริ่มหายใจได้มากขึ้นเรื่อย ๆ ตามรูปทรงจมูกที่ยุบลง ภายใน 2-4 สัปดาห์

ถือเป็นกระบวนการฟื้นตัวของตามธรรมชาติ

 

มีเลือดแห้งหรือสะเก็ดเลือดอุดตัน

หลังผ่าตัดทำจมูกจะมีเลือดซึมออกมาอยู่บ้างเล็กน้อย โดยเลือดอาจแข็งตัวเป็นสะเก็ดภายในโพรงจมูก

เมื่อสะเก็ดเลือดสะสมมากจึงอาจทำให้รู้สึกเหมือนจมูกตัน หายใจไม่สะดวก กรณีนี้ไม่ควรแคะจมูกเอง เพราะอาจทำให้เลือดออกซ้ำหรือแผลฉีกขาดได้ วันไปตัดไหมควรปรึกษาแพทย์หรือให้พยาบาลเป็นผู้ช่วยดูและจัดการนำออกให้

 

การใส่วัสดุเสริมมากเกินไป

หากเสริมจมูกให้จมูกโด่งมากเกินความเหมาะสม หรือใช้วัสดุที่มีขนาดใหญ่เกินไป อาจเพิ่มแรงกด ทำให้เกิดแรงกดต่อโครงสร้างภายใน ถึงแม้ว่ากรณีนี้จะพบได้ไม่บ่อย แต่ก็เป็นสาเหตุที่สามารถส่งผลต่อทางเดินหายใจได้

 

ผนังกั้นจมูกคด

ปกติแล้วหลายคนมีภาวะผนังกั้นจมูกคดอยู่ก่อนแล้วโดยไม่รู้ตัว เมื่ออาการบวมเกิดขึ้นหลังทำจมูก อาจทำให้รู้สึกถึงปัญหาการหายใจชัดเจนขึ้น ในคนไข้ผู้เข้ารับบริการบางราย ศัลยแพทย์อาจแนะนำให้แก้ไขผนังกั้นจมูกพร้อมกับการเสริมจมูก

 

ลิ้นจมูก (Nasal Valve) แคบ

บริเวณลิ้นจมูกเป็นจุดที่แคบที่สุดของทางเดินหายใจ หากโครงสร้างบริเวณนี้เกิดการอ่อนแรง หรือถูกปรับแต่งมากเกินไป อาจทำให้ลิ้นจมูกยุบตัวเวลาหายใจเข้า ส่งผลให้รู้สึกหายใจไม่ออกได้

 

เกิดพังผืดขึ้นภายในโพรงจมูก

หากเกิดพังผืดเชื่อมภายในโพรงจมูก หลังการผ่าตัด อาจทำให้ช่องทางเดินหายใจภายในจมูกแคบลงได้ โดยภาวะนี้จะพบไม่บ่อย แต่เมื่อพบแล้วจำเป็นต้องได้รับการรักษาจากศัลยแพทย์

 

เกิดการติดเชื้อหลังผ่าตัด

มีการติดเชื้อ และเกิดอาการดังนี้

• ปวดมากขึ้น
• บวมแดง
• มีหนอง
• มีกลิ่นผิดปกติ
• มีไข้

ควรรีบพบศัลยแพทย์ทันที เพราะอาจส่งผลต่อการหายใจได้

 

อาการหายใจไม่ออกแบบไหนถือว่าปกติ?

หลังทำจมูกโอเพ่น คนไข้ผู้เข้ารับบริการส่วนใหญ่สามารถพบอาการดังต่อไปนี้ได้

• จมูกตัน
• หายใจไม่ค่อยสะดวก
• ต้องหายใจทางปาก
• บวมบริเวณสันจมูก
• บวมภายในโพรงจมูก

โดยอาการเหล่านี้มักดีขึ้นเรื่อย ๆ ภายใน 2-4 สัปดาห์ และอาจใช้เวลา 2-3 เดือนกว่าภายในจมูกจะยุบบวมสมบูรณ์

 

อาการหายใจไม่ออกแบบไหนควรรีบพบศัลยแพทย์?

หากทำจมูกแล้วหายใจไม่ออก พร้อมกับอาการต่อไปนี้ ควรรีบกลับไปพบศัลยแพทย์

• หายใจไม่ออกเลย
• เลือดในจมูกออกไม่หยุด
• จมูกปวดมากผิดปกติ
• มีไข้ร่วมด้วย
• มีหนองร่วมด้วย
• จมูกบวมแดงร้อน
• มีความปวดมากขึ้นเรื่อย ๆที่จมูก
• รูจมูกยุบตัวลงเวลาหายใจเข้า
• หายใจลำบากเป็นระยะเวลาต่อเนื่องหลายเดือน

 

ทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก นานแค่ไหนจึงหาย?

ระยะเวลาในการฟื้นตัวของแผลจะมีความแตกต่างกันในแต่ละคน

• ช่วง 1-7 วันแรก จะเป็นช่วงที่จมูกจะมีความบวมมากที่สุด
• ช่วง 2-4 สัปดาห์ จะเป็นช่วงที่เริ่มหายใจได้สะดวกมากขึ้น
• ช่วง 1-3 เดือน จะเป็นช่วงที่เยื่อบุภายในจมูกสามารถฟื้นตัวได้มากขึ้นแล้ว
• ช่วง 6-12 เดือน จะเป็นช่สงที่จมูกเข้าที่ได้เต็มที่แล้ว

หากยังหายใจไม่สะดวกหลัง 2-3 เดือน ควรเข้ารับการตรวจกับศัลยแพทย์ผู้ดูแลเพิ่มเติมเพื่อทำการรักษา

วิธีดูแลตัวเองเมื่อทำจมูกแล้วหายใจไม่ออก

• ให้ประคบเย็นในช่วงแรกเพื่อช่วยลดอาการบวมของเนื้อเยื่อ
• ควรนอนยกศีรษะสูงเพื่อช่วยลดการคั่งของเลือดและลดอาการบวม
• ควรหลีกเลี่ยงการสั่งน้ำมูกแรงเพราะอาจทำให้แผลเปิดหรือเลือดออก
• ล้างจมูกและทำความสะอาดตามคำแนะนำของศัลยแพทย์เพื่อช่วยลดสะเก็ดเลือดและสิ่งตกค้าง
• รับประทานยาตามตามที่ศัลยแพทย์สั่งและไม่ควรหยุดยาเอง โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะและยาแก้อักเสบ
• งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพราะทำให้แผลหายช้าลง
• เข้าพบศัลยแพทย์ให้ควรตรงตามวันที่นัดอย่างเคร่งครัด เพื่อประเมินการหายของแผลและการหายใจ

 

ทำอย่างไรจึงลดโอกาสเกิดปัญหาหายใจไม่ออกหลังเสริมจมูก?

การป้องกันเริ่มตั้งแต่ก่อนผ่าตัดทำจมูก ควร

• เลือกศัลยแพทย์ที่มีประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมโครงสร้างจมูก
• ให้ศัลยแพทย์ประเมินโครงสร้างภายในจมูกอย่างละเอียด
• วางแผนการเสริมจมูกให้เหมาะกับโครงสร้างเดิม
• เลือกทำจมูกเทคนิคที่เหมาะสมกับปัญหาของจมูก
• ไม่ฝืนทำจมูกโด่งเกินข้อจำกัดของเนื้อจมูก

การวางแผนทุกด้านอย่างเหมาะสมจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการอุดกั้นทางเดินหายใจและลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว

 

หากต้องแก้จมูกเพราะหายใจไม่ออก ต้องทำอย่างไร?

หากศัลยแพทย์ตรวจพบว่าปัญหาเกิดจากโครงสร้างภายใน เช่น

• ผนังกั้นจมูกคด
• ลิ้นจมูกยุบ
• พังผืด
• วัสดุเสริมกดทับ
• โครงสร้างจมูกผิดรูป

ศัลยแพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดแก้ไขร่วมกับการปรับโครงสร้างทางเดินหายใจเพิ่มเติมได้เพื่อให้ได้ทั้งรูปทรงจมูกและการหายใจกลับมาดีขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

ทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออกทุกคนหรือไม่?

• ไม่ใช่ทุกคน แต่หลายคนจะสามารถรู้สึกว่าหายใจไม่สะดวกในช่วงแรกหลังทำจมูก แล้วมีอาการบวม ซึ่งอาการนี้มักดีขึ้นเองเมื่อแผลฟื้นตัว

ทำจมูกแล้วหายใจไม่ออกกี่วัน?

• ส่วนใหญ่อาการจะค่อยๆจะดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์ แต่การยุบตัวของเนื้อเยื่อภายในอาจใช้เวลานานหลายเดือน โดยที่ตามองไม่เห็นเป็นการฟื้นตัวภายใน

ถ้าหายใจไม่ออกหลังทำจมูกหลายเดือนผิดปกติหรือไม่?

• หากอาการหายใจไม่ออกยังคงอยู่เกิน 2-3 เดือน หรือมีอาการที่รุนแรงมากขึ้น ควรเข้ารับการตรวจจากศัลยแพทย์ผู้ดูแลเพิ่มเติม เพื่อประเมินโครงสร้างภายในจมูกใหม่อีกครั้งและวางแผนแก้ไข

การทำจมูกโอเพ่นทำให้หายใจแย่ลงหรือไม่?

• หากผ่าตัดโดยศัลยแพทย์ที่มีความสามารถ และมีประสบการณ์ที่สามารถวางแผนโครงสร้างจมูกในการผ่าตัดได้อย่างเหมาะสม โดยทั่วไปแล้วการทำจมูกโอเพ่นจะไม่ควรทำให้การหายใจแย่ลง และในผู้ที่มีปัญหาโครงสร้างเดิมอยู่แล้วบางรายอาจหายใจได้ดีขึ้นหลังได้รับการแก้ไขร่วมกัน

 

อาการ ทำจมูกโอเพ่นแล้วหายใจไม่ออก หรือ ทำจมูกแล้วหายใจไม่ออก มักจะเกิดจากการบวมของเยื่อบุที่อยู่ด้านในโพรงจมูก เลือดแห้ง หรือสะเก็ดเลือดในช่วงพักฟื้น ซึ่งนั้บเป็นอาการปกติที่สามารถเกิดขึ้นได้และมักจะค่อย ๆ ดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์

อย่างไรก็ตาม หากอาการหายใจลำบากและผ่านไป 1-3 เดือนแล้วไม่ดีขึ้นหรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย เช่น มีอาการปวด มีไข้ เลือดออกไม่หยุด หรือมีหนอง ควรรีบกลับไปพบศัลยแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาแพทย์ทันที

ดังนั้นจึงควรเลือกศัลยแพทย์ที่มีประสบการณ์ในการผ่าตัดโครงสร้างจมูก สามารถวิเคราห์โครงสร้าจมูกได้ และประเมินสภาพทางเดินหายใจอย่างละเอียดก่อนผ่าตัด ปฏิบัติตามคำแนะนำในการดูแลหลังผ่าตัดอย่างเคร่งครัด จะช่วยในการความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและทำให้ได้ทั้งทรงจมูกที่สวยงามและการหายใจที่ดีในระยะยาว